Η τερηδόνα της νηπιακής ηλικίας είναι η εμφάνιση τερηδόνας στα νεογιλά δόντια (συχνά ήδη από την ηλικία 1–3 ετών) και μπορεί να εξελιχθεί γρήγορα, όμως σε μεγάλο βαθμό προλαμβάνεται με σωστή καθημερινή υγιεινή από το πρώτο δόντι, έλεγχο της ζάχαρης στη διατροφή και έγκαιρη επίσκεψη στον οδοντίατρο. Παρότι πολλοί γονείς τη θεωρούν «κάτι μικρό επειδή είναι παιδικά», στην πράξη μπορεί να προκαλέσει πόνο, λοιμώξεις και να επηρεάσει τη στοματική υγεία για χρόνια.
Τι είναι η τερηδόνα της νηπιακής ηλικίας
Με τον όρο τερηδόνα της νηπιακής ηλικίας περιγράφουμε την τερηδονική βλάβη που εμφανίζεται σε πολύ μικρά παιδιά, στα νεογιλά δόντια. Συνήθως ξεκινά από τα πάνω μπροστινά δόντια και μπορεί να επεκταθεί γρήγορα σε περισσότερα δόντια, ειδικά όταν υπάρχει συχνή έκθεση σε ζάχαρη και όταν δεν καθαρίζονται σωστά τα δόντια.
Τα νεογιλά δόντια έχουν πιο λεπτό σμάλτο από τα μόνιμα. Αυτό σημαίνει ότι η τερηδόνα μπορεί να προχωρήσει πιο γρήγορα, ακόμη κι αν αρχικά φαίνεται σαν μια μικρή κηλίδα.
Γιατί συμβαίνει τόσο συχνά
Η τερηδόνα δεν εμφανίζεται από το τίποτα. Δημιουργείται όταν βακτήρια της οδοντικής πλάκας τρέφονται από σάκχαρα και παράγουν οξέα που διαλύουν σταδιακά το σμάλτο.
Στη νηπιακή ηλικία, υπάρχουν μερικές συνήθειες που αυξάνουν ιδιαίτερα τον κίνδυνο:
- Συχνή κατανάλωση τροφών/σνακ με ζάχαρη μέσα στη μέρα.
- Χυμοί, γάλα με ζάχαρη ή ροφήματα που δίνονται συχνά.
- Μπιμπερό ή θηλασμός κατά τη διάρκεια της νύχτας, χωρίς καθαρισμό των δοντιών μετά.
- Απουσία τακτικού βουρτσίσματος ή χρήση μη φθοριούχας οδοντόκρεμας όταν χρειάζεται.
Σημαντικό επίσης είναι ότι οι συχνές μικρές ποσότητες ζάχαρης μέσα στην ημέρα είναι συνήθως πιο επιβαρυντικές από ένα γλυκό περιστασιακά.
Ποια σημάδια πρέπει να σας ανησυχήσουν
Η τερηδόνα στα παιδιά δεν ξεκινά πάντα με πόνο. Συχνά ξεκινά “σιωπηλά” και γι’ αυτό χρειάζεται προσοχή στα πρώτα σημάδια. Ενδείξεις που αξίζει να ελεγχθούν είναι λευκές θαμπές κηλίδες κοντά στα ούλα, καφέ ή μαύρες αλλοιώσεις στα δόντια, κακοσμία που επιμένει, ή ευαισθησία όταν το παιδί τρώει κρύα/ζεστά ή γλυκά.
Αν δείτε οποιαδήποτε αλλαγή στο χρώμα ή στην επιφάνεια των δοντιών, είναι καλό να γίνει έλεγχος νωρίς, πριν προχωρήσει η βλάβη.
Πώς προλαμβάνεται πρακτικά
Η πρόληψη της τερηδόνας της νηπιακής ηλικίας δεν απαιτεί περίπλοκα πράγματα, αλλά σταθερή ρουτίνα και σωστές συνήθειες. Τα πιο σημαντικά βήματα είναι τα εξής:
- Καθαρισμός από το πρώτο δόντι: Μόλις εμφανιστεί το πρώτο δοντάκι, ξεκινά ο καθαρισμός με μαλακή βούρτσα κατάλληλη για την ηλικία.
- Φθοριούχα οδοντόκρεμα στη σωστή ποσότητα: Το φθόριο βοηθά στην ενίσχυση του σμάλτου. Η ποσότητα πρέπει να είναι κατάλληλη για την ηλικία, σύμφωνα με τις οδηγίες του οδοντιάτρου.
- Περιορισμός συχνών σακχάρων: Δεν είναι μόνο το «πόση» ζάχαρη, αλλά και το «πόσο συχνά». Τα συνεχόμενα σνακ και οι χυμοί όλη μέρα αυξάνουν τον κίνδυνο.
- Αποφυγή μπιμπερό με γάλα/χυμό στον ύπνο: Όταν το παιδί κοιμάται με ζαχαρούχο ρόφημα, τα δόντια μένουν εκτεθειμένα για ώρες.
- Νερό ως βασικό ρόφημα: Το νερό είναι η καλύτερη επιλογή ανάμεσα στα γεύματα.
- Πρώτη επίσκεψη στον οδοντίατρο νωρίς: Όχι μόνο όταν εμφανιστεί πρόβλημα, αλλά για οδηγίες πρόληψης και εξατομικευμένη καθοδήγηση.
Αντιμετώπιση της τερηδόνας νηπιακής ηλικίας
Αν εμφανιστεί τερηδόνα στη νηπιακή ηλικία, μπορεί να αντιμετωπιστεί έγκαιρα ώστε να μη χαθεί το νεογιλό δόντι και να διατηρηθεί η σωστή λειτουργία και ο χώρος για τα μόνιμα δόντια. Η θεραπεία εξαρτάται από το στάδιο της βλάβης. Σε αρχικά στάδια μπορεί να δοθεί έμφαση σε πιο συντηρητική αντιμετώπιση και ενίσχυση του σμάλτου, ενώ όταν η τερηδόνα έχει προχωρήσει χρειάζεται αποκατάσταση του δοντιού με σφράγισμα.
Παράλληλα, σημαντικό ρόλο παίζουν τα sealants και τα προληπτικά σφραγίσματα. Πρόκειται για υλικά που τοποθετούνται κυρίως στις αύλακες των δοντιών, στα σημεία δηλαδή όπου συσσωρεύεται πιο εύκολα πλάκα και είναι δυσκολότερο να καθαριστούν σωστά. Με αυτόν τον τρόπο μειώνεται ο κίνδυνος να ξεκινήσει τερηδόνα ή να εξελιχθεί μια αρχόμενη βλάβη. Όσο νωρίτερα γίνει ο έλεγχος και η παρέμβαση, τόσο πιο απλή και ήπια είναι η θεραπεία και τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες να διατηρηθεί το δόντι μέχρι να αντικατασταθεί φυσιολογικά από το μόνιμο.
Πότε πρέπει να έρθει ένα παιδί πρώτη φορά στον οδοντίατρο
Ιδανικά, η πρώτη επίσκεψη γίνεται νωρίς, μέσα στα πρώτα χρόνια, ώστε να αξιολογηθεί η ανάπτυξη των δοντιών και να πάρουν οι γονείς σαφείς οδηγίες για βούρτσισμα, φθόριο, διατροφή και συνήθειες. Αυτή η πρώτη εμπειρία, όταν γίνεται προληπτικά και ήρεμα, βοηθά και το παιδί να εξοικειωθεί με το οδοντιατρείο χωρίς φόβο.
Συμπέρασμα
Η τερηδόνα της νηπιακής ηλικίας είναι συχνή, αλλά σε μεγάλο βαθμό προλαμβάνεται. Η σωστή στοματική υγιεινή από το πρώτο δόντι, ο περιορισμός της συχνής ζάχαρης και ο έγκαιρος οδοντιατρικός έλεγχος μπορούν να προστατεύσουν τα νεογιλά δόντια και να βάλουν τις βάσεις για υγιή μόνιμα δόντια στο μέλλον.
Επικοινωνήστε μαζί μας για να προγραμματίσετε μια συνεδρία στην κλινική μας.
Επισκεφθείτε το ιατρείο μας: Το Athens Dental Project είναι ένα σύγχρονο Οδοντιατρικό Κέντρο, βρίσκεται στην Αθήνα με έδρα το Ελληνικό κοντά στις περιοχές: Αργυρούπολη, Άλιμος, Γλυφάδα, Ηλιούπολη και Βούλα. Για οδηγίες μέσω google maps πατήστε εδώ.
Ακολουθήστε μας σε Instagram & TikTok για καθημερινές συμβουλές από τους ειδικούς μας.
