Όταν ένα δόντι κουνιέται, η αιτία μπορεί να είναι η απώλεια στήριξης από τα ούλα και το οστό, η φλεγμονή από περιοδοντίτιδα, η υπερβολική πίεση από κακή σύγκλειση ή βρουξισμό, ή συνδυασμός αυτών των παραγόντων. Δεν είναι πάντα θέμα πόνου, ούτε σημαίνει απαραίτητα ότι το δόντι θα χαθεί, όμως η κινητικότητα είναι ένδειξη που χρειάζεται έλεγχο, γιατί όσο νωρίτερα εντοπιστεί η αιτία, τόσο περισσότερες πιθανότητες υπάρχουν να σταθεροποιηθεί η κατάσταση.
Τι σημαίνει όταν ένα δόντι κουνιέται
Τα δόντια δεν είναι ακίνητα μέσα στο στόμα. Υπάρχει μια πολύ μικρή φυσιολογική κινητικότητα, επειδή συγκρατούνται από ίνες και οστό γύρω από τη ρίζα. Όταν όμως εσείς νιώθετε ότι ένα δόντι κινείται περισσότερο από πριν, όταν αλλάζει η αίσθηση στη μάσηση ή όταν βλέπετε ότι έχει μετακινηθεί, τότε μιλάμε για κάτι που πρέπει να αξιολογηθεί.
Η κινητικότητα μπορεί να εμφανιστεί σταδιακά ή πιο ξαφνικά. Μπορεί να αφορά ένα δόντι ή περισσότερα. Μπορεί να συνοδεύεται από αιμορραγία, κακοσμία, πρήξιμο ή πόνο, αλλά μπορεί και να μην πονάει καθόλου. Αυτός είναι ένας από τους λόγους που δεν πρέπει να βασίζεστε μόνο στην ένταση των συμπτωμάτων.
Πότε φταίνε τα ούλα
Η πιο συχνή αιτία κινητικότητας σε ενήλικες είναι η απώλεια στήριξης λόγω περιοδοντικού προβλήματος. Στην ουλίτιδα υπάρχει φλεγμονή στα ούλα, αλλά όταν η φλεγμονή προχωρήσει βαθύτερα και επηρεάσει το οστό που στηρίζει τα δόντια, τότε μιλάμε για περιοδοντίτιδα.
Σε αυτή την περίπτωση, το δόντι μπορεί να αρχίσει να κουνιέται επειδή έχει χάσει μέρος της φυσικής του στήριξης. Συχνά υπάρχουν και άλλα σημάδια, όπως αιμορραγία στο βούρτσισμα, κακοσμία, ούλα που υποχωρούν, κενά ανάμεσα στα δόντια ή αίσθηση ότι τα δόντια έχουν αλλάξει θέση.
Η περιοδοντική θεραπεία στοχεύει στη μείωση της φλεγμονής, στον έλεγχο του μικροβιακού φορτίου και στη σταθεροποίηση της κατάστασης. Όσο πιο νωρίς γίνει η διάγνωση, τόσο καλύτερα μπορεί να προστατευτεί η στήριξη των δοντιών.
Πότε μπορεί να φταίει η σύγκλειση
Η σύγκλειση είναι ο τρόπος που κλείνουν τα πάνω και τα κάτω δόντια μεταξύ τους. Όταν οι δυνάμεις δεν μοιράζονται σωστά, ένα ή περισσότερα δόντια μπορεί να δέχονται μεγαλύτερη πίεση από όσο αντέχουν. Αυτό μπορεί να δημιουργήσει αίσθηση κινητικότητας, πόνο στη μάσηση, ευαισθησία ή αίσθηση ότι κάποιο δόντι χτυπάει πρώτο όταν κλείνετε το στόμα.
Η σύγκλειση δοντιών έχει μεγάλη σημασία, ειδικά όταν υπάρχουν παλιές αποκαταστάσεις, απώλεια δοντιών, μετακινήσεις δοντιών ή ιστορικό ορθοδοντικής θεραπείας. Μερικές φορές η κινητικότητα δεν οφείλεται μόνο σε περιοδοντίτιδα, αλλά σε τραυματική φόρτιση ενός δοντιού που δέχεται υπερβολική πίεση.
Ο ρόλος του βρουξισμού
Ο βρουξισμός, δηλαδή το σφίξιμο ή τρίξιμο των δοντιών, μπορεί να επιβαρύνει σημαντικά τα δόντια και τους ιστούς που τα στηρίζουν. Οι δυνάμεις που ασκούνται, ειδικά στον ύπνο, μπορεί να είναι πολύ μεγαλύτερες από τις φυσιολογικές δυνάμεις της μάσησης.
Αν υπάρχει ήδη περιοδοντική απώλεια στήριξης, ο βρουξισμός μπορεί να κάνει την κινητικότητα πιο εμφανή. Αν υπάρχει κακή σύγκλειση, μπορεί να επιβαρύνει συγκεκριμένα δόντια. Γι’ αυτό ο βρουξισμός δεν πρέπει να εξετάζεται απομονωμένα, αλλά σε σχέση με τα ούλα, τη σύγκλειση και τη συνολική εικόνα του στόματος.
Δόντι που κουνιέται αλλά δεν πονάει
Ένα δόντι που κουνιέται χωρίς πόνο δεν είναι απαραίτητα λιγότερο σημαντικό. Η περιοδοντίτιδα, για παράδειγμα, μπορεί να εξελίσσεται αθόρυβα για μεγάλο διάστημα. Πολλοί ασθενείς ανησυχούν μόνο όταν εμφανιστεί πόνος, όμως η απώλεια στήριξης μπορεί να προηγείται του πόνου.
Αν νιώθετε κινητικότητα, αν βλέπετε ότι ένα δόντι έχει αλλάξει θέση ή αν παρατηρείτε κενά που δεν υπήρχαν, χρειάζεται αξιολόγηση ακόμη κι αν δεν υπάρχει ενόχληση. Η απουσία πόνου δεν σημαίνει ότι όλα είναι σταθερά.
Σημάδια που χρειάζονται έλεγχο
Καλό είναι να κλείσετε ραντεβού αν παρατηρήσετε:
- δόντι που κουνιέται περισσότερο από πριν
- αιμορραγία στα ούλα στο βούρτσισμα ή στο νήμα
- κακοσμία που επιμένει
- ούλα που υποχωρούν
- αίσθηση ότι τα δόντια έχουν μετακινηθεί
- πόνο ή ενόχληση στη μάσηση
- αίσθηση ότι κάποιο δόντι χτυπάει πρώτο
- σφίξιμο ή τρίξιμο δοντιών
- πρήξιμο ή ευαισθησία γύρω από συγκεκριμένο δόντι
Αν υπάρχει έντονος πόνος, πρήξιμο ή πύον στα ούλα, η αξιολόγηση πρέπει να γίνει άμεσα, γιατί μπορεί να υπάρχει ενεργή φλεγμονή ή απόστημα.
Πώς γίνεται η διάγνωση στο ιατρείο
Η διάγνωση δεν βασίζεται μόνο στο αν κουνιέται το δόντι. Χρειάζεται να εξεταστεί η αιτία της κινητικότητας. Ο οδοντίατρος ελέγχει τα ούλα, το βάθος των θυλάκων, την παρουσία φλεγμονής, την απώλεια οστικής στήριξης, τη σύγκλειση και τυχόν σημάδια βρουξισμού.
Σε πολλές περιπτώσεις χρειάζεται ακτινογραφικός έλεγχος, ώστε να αξιολογηθεί το οστό γύρω από τη ρίζα. Επίσης, ελέγχεται αν υπάρχουν παλιές αποκαταστάσεις, χαμένα δόντια ή αλλαγές στη μάσηση που μπορεί να μεταφέρουν υπερβολικές δυνάμεις σε συγκεκριμένα σημεία.
Τι θεραπευτικές επιλογές υπάρχουν
Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία. Αν το κύριο πρόβλημα είναι περιοδοντικό, χρειάζεται αντιμετώπιση της φλεγμονής και σταθεροποίηση των ούλων. Αν η κινητικότητα σχετίζεται με σύγκλειση, μπορεί να χρειαστεί ρύθμιση των επαφών, αποκατάσταση χαμένων δοντιών ή άλλη παρέμβαση που βοηθά να μοιράζονται σωστά οι δυνάμεις.
Αν υπάρχει βρουξισμός, ένας εξατομικευμένος νάρθηκας μπορεί να προστατεύσει τα δόντια από υπερβολική φόρτιση. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να γίνει ναρθηκοποίηση δοντιών, δηλαδή σταθεροποίηση μεταξύ τους, όμως αυτό αποφασίζεται μόνο αφού εκτιμηθεί η περιοδοντική κατάσταση και η πρόγνωση.
Το σημαντικό είναι να μη δοθεί μια γενική λύση χωρίς διάγνωση. Ένα δόντι που κουνιέται επειδή έχει χάσει οστική στήριξη χρειάζεται διαφορετική αντιμετώπιση από ένα δόντι που επιβαρύνεται από τραυματική σύγκλειση.
Τι μπορείτε να κάνετε μέχρι τον έλεγχο
Μέχρι να σας δει ο οδοντίατρος, αποφύγετε να δοκιμάζετε συνεχώς την κινητικότητα με τη γλώσσα ή τα δάχτυλα, γιατί μπορεί να ερεθίσετε περισσότερο την περιοχή. Μασάτε πιο προσεκτικά, αποφύγετε πολύ σκληρές τροφές από εκείνη την πλευρά και κρατήστε σχολαστική αλλά ήπια στοματική υγιεινή.
Μην σταματήσετε το βούρτσισμα επειδή αιμορραγούν τα ούλα. Η αιμορραγία συχνά δείχνει φλεγμονή και χρειάζεται καλύτερη, όχι λιγότερη, φροντίδα. Αυτό που πρέπει να αλλάξει είναι η τεχνική και η πίεση, όχι η συνέπεια.
Συμπερασματικά
Τα δόντια που κουνιούνται είναι ένα σύμπτωμα που χρειάζεται σοβαρή αλλά ψύχραιμη αντιμετώπιση. Μπορεί να φταίνε τα ούλα, η απώλεια οστικής στήριξης, η σύγκλειση, ο βρουξισμός ή όλα μαζί. Η σωστή διάγνωση είναι αυτή που καθορίζει αν το δόντι μπορεί να σταθεροποιηθεί και ποια θεραπεία έχει νόημα. Όσο νωρίτερα γίνει ο έλεγχος, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα να προστατεύσετε τα φυσικά σας δόντια και να αποφύγετε πιο σύνθετες λύσεις στο μέλλον.
Επικοινωνήστε μαζί μας για να προγραμματίσετε μια συνεδρία στην κλινική μας.
Επισκεφθείτε το ιατρείο μας: Το Athens Dental Project είναι ένα σύγχρονο Οδοντιατρικό Κέντρο, βρίσκεται στην Αθήνα με έδρα το Ελληνικό κοντά στις περιοχές: Αργυρούπολη, Άλιμος, Γλυφάδα, Ηλιούπολη και Βούλα. Για οδηγίες μέσω google maps πατήστε εδώ.
Ακολουθήστε μας σε Instagram & TikTok για καθημερινές συμβουλές από τους ειδικούς μας.

